In dit artikel lees je waarom schaamte bij limerence niet alleen gaat over “ik ben zo obsessief”, maar vaak ook over iets veel diepers: je merkt dat je verlangen botst met je eigen waarden.
Dat is belangrijk als je voelt dat het voor jou bijna van levensbelang lijkt om door je LO gezien en gekozen te worden, terwijl je tegelijk merkt dat de situatie of het gedrag van die ander niet klopt met wat jij belangrijk vindt.
Je krijgt herkenning, uitleg en eerste kleine stappen om met die innerlijke spanning om te gaan.
In mijn eerdere blog Limerence en schaamte: als je verliefdheid niet past bij het beeld dat je van jezelf hebt schrijf ik vooral over de schaamte die ontstaat wanneer je verliefdheid anders en intenser voelt dan bij anderen. In deze blog zoom ik in op een andere laag: wat er gebeurt als je merkt dat je verlangen niet alleen groot is, maar ook schuurt met je normen, je integriteit en hoe je eigenlijk wilt leven.
Wat bedoelen we met diepe schaamte bij limerence?
Bij limerence kun je schaamte voelen omdat je verliefdheid anders en obsessiever is dan je gewend bent van jezelf of ziet bij anderen. Je merkt dat je hoofd steeds teruggaat naar één persoon, dat je dromeriger of afwezig bent, en dat je gevoelens veel groter lijken dan “normaal”. In Wat is limerence? leg ik uit hoe dat patroon werkt en waarom het meer is dan gewoon een heftige crush.
Maar diepe schaamte bij limerence gaat nog een stap verder. Het is de laag waarin je merkt: het is niet alleen dat ik veel voel, het is ook dat mijn verlangen botst met wie ik wil zijn. Misschien voel je limerence voor iemand die dingen verborgen houdt in zijn relatie. Misschien merk je dat je grenzen laat schuiven, dat je niet eerlijk bent tegen jezelf, of dat je zo gefocust raakt op gekozen worden dat je de rest van je leven steeds minder echt beleeft.
Dan schaam je je niet alleen voor de intensiteit van je gevoel, maar ook voor wat het met je doet. Niet alleen voor je innerlijke wereld, maar ook voor de manier waarop die innerlijke wereld doorwerkt in je keuzes, je aandacht en je gedrag.
10 waardevolle inzichten in een gratis gids
Sommige mensen die op deze pagina belanden, hebben limerence al tientallen keren gegoogeld. Je kent de definitie. Je kent de fases. Maar er is een groot verschil tussen weten wát het is en er daadwerkelijk uit komen. Ik schreef een gratis gids met 10 inzichten die wat dieper gaan (in het engels). Een gids die je op weg kan helpen en je uitlegt dat je niet alleen staat.
Mijn ervaring: limerence bij iemand die stiekem dingen deed
In mijn eigen leven heb ik limerence gehad voor mensen bij wie er van alles stiekem speelde in hun relatie. Er waren situaties waarin iemand niet eerlijk was naar zijn partner, dingen verborgen hield of grenzen overtrad. Voor mij zijn eerlijkheid en integriteit in relaties heel belangrijk. Iemand moet zelf weten wat hij doet in zijn relatie, maar ik wilde in de kern geen onderdeel worden van geheimhouding of van iets wat voor een ander pijnlijk of beschadigend kon zijn.
Juist daar zat veel schaamte. Niet alleen omdat ik zo intens voelde, maar omdat mijn verlangen mij trok naar iemand van wie ik ergens wist: dit klopt niet met wat ik belangrijk vind. In Limerence en grenzen wanneer het je leven pijn doet schrijf ik uitgebreider over hoe limerence je grenzen kan laten schuiven, juist op momenten waarop je eigenlijk bescherming nodig hebt.
Wat voor mij extra pijnlijk was, was dat ik merkte hoe graag ik door zo iemand gezien en gekozen wilde worden. Alsof het van levensbelang werd dat juist díe persoon mij zou zien staan. En daar zat een harde waarheid onder: het ging ergens helemaal niet alleen om die ander. Het ging ook over mij, over mijn behoefte om gekozen te worden, bevestigd te worden, speciaal te zijn in de ogen van iemand die ik veel te groot had gemaakt.
De schaamte zat dus op meerdere lagen tegelijk. Ik schaamde me dat ik zo veel voelde voor iemand die niet eerlijk handelde. Ik schaamde me dat ik, ondanks mijn waarden, toch door hem gezien wilde worden. En ik schaamde me voor het feit dat ik mezelf inwendig langzaam zag opschuiven richting iets waar ik eigenlijk geen onderdeel van wilde zijn.
Waarom gaat limerence meer over jou dan over de ander?
Bij limerence voelt het vaak alsof alles om de ander draait. Hun woorden, hun aandacht, hun stiltes, hun mogelijke bedoelingen. Maar als je dieper kijkt, gaat limerence vaak ook heel erg over wat die ander in jouw systeem is gaan vertegenwoordigen.
LO kan symbool worden voor dingen als:
- gezien worden
- gekozen worden
- waardevol zijn
- eindelijk veilig voelen in liefde
- bewijs krijgen dat je goed genoeg bent
In Limerence en hechtingsstijlen leg ik uit hoe oude hechtingspatronen ervoor kunnen zorgen dat juist bepaalde mensen zo’n enorme lading voor je krijgen. Die ander wordt dan niet alleen een persoon, maar ook een drager van hoop, bevestiging en oude verlangens.
Dat maakt limerence zo verwarrend. Want aan de buitenkant lijkt het alsof je gewoon smoorverliefd bent op iemand. Maar van binnen is die persoon vaak veel meer geworden dan dat. Hij of zij is een soort toegangspoort geworden tot iets wat jij diep van binnen wilt voelen: gekozen worden, rust, waarde, bestaansrecht.
En precies dát kan diepe schaamte oproepen. Omdat je ergens begint te beseffen: dit gaat niet meer alleen over liefde of aantrekkingskracht. Dit gaat ook over hoe graag ik via deze persoon iets over mezelf bevestigd wil krijgen. Dat inzicht kan rauw zijn, maar het is ook een belangrijke stap richting herstel. Want zodra je ziet dat LO in jouw systeem een symbool is geworden, kun je langzamerhand gaan zoeken naar wat er werkelijk onder zit.
Waarom versterken schaamte en gedrag elkaar?
Als je merkt dat je limerence schuurt met je waarden, kijk je vaak met harde ogen naar je eigen gedrag. Je denkt terug aan momenten waarop je te veel bezig was met LO, niet echt aanwezig was bij de mensen om je heen, of kleine keuzes maakte die achteraf niet goed voelden.
Dat kan er zo uitzien:
- je luistert maar half naar gesprekken omdat je hoofd ergens anders is
- je partner, kinderen of vrienden merken dat je er niet echt bij bent
- je blijft trekken naar contact, aandacht of bevestiging, ook als je weet dat het niet goed voor je is
- je doet dingen in stilte of half verborgen, en schaamt je daar later voor
In Limerence: wat je vaak niet doorhebt terwijl je erin zit beschrijf ik hoe limerence je gedrag en aandacht langzaam kan verschuiven, vaak zonder dat je het meteen volledig doorhebt.
Het moeilijke is dat schaamte die patronen vaak niet kleiner maakt, maar juist groter. Je ziet wat je doet, je voelt afkeer of teleurstelling in jezelf, en in plaats van dat je jezelf helpt, ga je jezelf innerlijk straffen. Je noemt jezelf zwak, slecht, egoïstisch of oneerlijk. Dat geeft meer spanning en meer pijn. En juist in die pijn zoekt een limerent systeem vaak opnieuw naar de persoon die eerder opluchting, hoop of bevestiging gaf.
Zo ontstaat er een extra lus:
- limerence maakt dat je gedrag gaat schuiven
- dat gedrag roept schaamte op
- schaamte maakt je nog eenzamer en harder voor jezelf
- en die pijn duwt je weer terug richting LO, fantasie of hoop
Daarom is het zo belangrijk om te begrijpen dat schaamte hier niet automatisch een moreel kompas is. Soms is het een signaal dat er echt iets wringt met je waarden. Maar heel vaak is het óók een kracht die je nog dieper de limerence in trekt.
Eerste kleine stappen als je waarden en verlangen botsen
Als je merkt dat je verlangen schuurt met je waarden, hoef je niet meteen alles perfect op te lossen. Het helpt vaak meer om te beginnen met een paar kleine, eerlijke stappen.
Maak onderscheid tussen gevoel en gedrag
Je gevoelens zijn niet hetzelfde als je daden. Dat je verlangt, hoopt of fantaseert, betekent niet automatisch dat je slecht bent. Tegelijk betekent het ook niet dat je alles moet doen wat je gevoel van je vraagt. Een helpende zin kan zijn: “Ik heb deze gevoelens, en ik kies niet automatisch naar ze te handelen.”
Schrijf je waarden op
Zet heel concreet op papier wat jij belangrijk vindt in relaties. Bijvoorbeeld: eerlijkheid, geen geheimen, geen schade aan anderen, respect voor grenzen. Dat klinkt eenvoudig, maar juist als je in limerence zit, helpt het om je waarden zichtbaar te maken. Dan heb je iets om naar terug te keren als je hoofd alle kanten op gaat.
Kijk waar je jezelf aan het verbergen bent
Als je iets heel erg probeert te verbergen, zit daar vaak schaamte onder. Niet alles hoeft met iedereen gedeeld te worden, maar het is wel waardevol om eerlijk te kijken: wat probeer ik geheim te houden, en waarom? Schaamte groeit in stilte. Soms helpt het al om één veilige plek te hebben waar je niet hoeft te doen alsof het meevalt.
Zoek passende hulp als je hierop vastloopt
Soms merk je dat deze spanning tussen verlangen en waarden te groot is om alleen te dragen. In Limerence en behandeling schrijf ik over welke vormen van hulp kunnen passen als limerence je leven, zelfbeeld en relaties sterk beïnvloedt. Hulp zoeken betekent niet dat je zwak bent. Het betekent dat je erkent dat dit iets is waar je steun bij nodig mag hebben.
Neem verantwoordelijkheid zonder jezelf te vernielen
Er is een verschil tussen verantwoordelijkheid en zelfhaat. Verantwoordelijkheid betekent dat je kijkt naar je gedrag, je grenzen en je keuzes. Zelfhaat zegt: “ik bén verkeerd”. Juist dat laatste maakt herstel vaak moeilijker. Als je iets wilt veranderen, helpt het meer om eerlijk en stevig naar je gedrag te kijken zonder van jezelf een slecht mens te maken.
Hoe mijn theorieboek en werkboek je kunnen helpen
In mijn theorieboek Loskomen van Limerence ga ik dieper in op wat er in je brein gebeurt bij limerence, waarom iemand zo’n enorme symbolische rol kan krijgen, en hoe hechting, zelfbeeld en oude pijn daarin meespelen. Dat helpt om te begrijpen waarom een verlangen soms zó groot wordt dat het tegen je waarden aan begint te schuren.
In het werkboek vind je oefeningen die je helpen om die lagen niet alleen te begrijpen, maar ook echt uit te werken. Je kunt er bijvoorbeeld mee onderzoeken:
- waar je jezelf verlaat om gekozen te worden
- welke waarden voor jou het belangrijkst zijn
- hoe je gevoel, gedrag en identiteit uit elkaar kunt trekken
- welke grenzen jou helpen om dichter bij jezelf te blijven
Wil je hier stap voor stap mee aan de slag, dan helpt mijn werkboek je om deze processen rustig en gestructureerd door te lopen. Deze blog is vooral een eerste, eerlijke ingang in een stuk waar veel mensen zich diep voor schamen.
Tot slot
Je bent geen slecht mens omdat je limerence hebt gevoeld in een situatie die schuurt met je waarden. En je bent ook niet mislukt als je merkt dat je verlangen je soms verder heeft getrokken dan je achteraf fijn vindt.
Wat telt, is niet dat je nooit meer worstelt, maar dat je langzaam eerlijker gaat zien wat er gebeurt. Dat je durft te erkennen waar je jezelf kwijtraakt, waar je gezien wilt worden ten koste van jezelf, en waar je opnieuw wilt kiezen voor iets wat beter past bij wie je wilt zijn.
Dat is geen kleine stap. Dat is herstel in beweging.
FAQ over limerence en morele waarden
Ben ik een slecht mens als ik limerent ben op iemand met een partner?
Nee. Gevoelens maken je niet slecht. Wel kan het belangrijk zijn om eerlijk te kijken naar wat je met die gevoelens doet, welke keuzes je maakt en of die passen bij jouw waarden.
Waarom schaam ik me zo erg als mijn limerence botst met mijn normen?
Omdat er dan een innerlijk conflict ontstaat tussen verlangen en integriteit. Je voelt niet alleen gemis of hoop, maar ook dat je niet helemaal handelt of verlangt op een manier die klopt met wie je wilt zijn.
Is het normaal dat ik vaak limerent word op iemand die eigenlijk ver van me wegstaat?
Ja. Dat kan pijnlijk zijn, maar het is ook een belangrijk inzicht. Limerence gaat vaak niet alleen over die ander, maar ook over wat jij via die ander hoopt te voelen: waarde, bevestiging, veiligheid of gekozen worden.
Wat als ik me schaam voor hoe afwezig ik ben geweest in mijn eigen leven?
Dat is een heel begrijpelijke vorm van schaamte. Veel mensen merken pas later hoeveel ruimte limerence heeft ingenomen. Dat besef kan pijn doen, maar het kan ook het begin zijn van andere keuzes en meer aanwezigheid in je echte leven.
Wanneer heb ik hier hulp bij nodig?
Als je merkt dat schaamte, limerence en waardenconflict je dagelijks functioneren, relaties of zelfbeeld sterk beïnvloeden, is het zinvol om hulp te zoeken. Dat kan via therapie, coaching of een gestructureerd werkboek dat je helpt om de patronen stap voor stap te begrijpen.
Over de auteur
Ik ben Sidney, schrijver, researcher en de drijvende kracht achter Sid’s Saferoom. Naast mijn jarenlange persoonlijke ervaring met het loskomen van limerence, ben ik gecertificeerd Trauma-Informed Coach (IPHM-geaccrediteerd via Kirsty Watson, The Complete Approach).
Omdat ik weet hoe eenzaam en uitputtend een obsessieve verliefdheid is, schrijf ik hierover en ontwikkelde ik het theorie- en werkboek Loskomen van Limerence. Mijn missie is om jou te voorzien van de psychologische inzichten en concrete handvatten die nodig zijn om de obsessieve lus te doorbreken en weer rust te vinden in je zenuwstelsel.
- Meer weten? Lees mijn volledige verhaal op de Over mij-pagina.
- Wekelijkse steun? Abonneer je op mijn Engelstalige essays op substack.com.
Blog foto met dan aan Kelly Sikkema via Unsplash